Polska jest państwem z rosnącą gospodarką, niskim bezrobociem i silnym sektorem prywatnym
To nie jest gospodarka „taniej montowni” w dawnym stylu, ale model konwergencji oparty na relatywnie tanim (choć już drożejącym) rynku pracy, dostępie do rynku UE i elastyczności przedsiębiorstw. Potrzebny jest jednak skok w produktywności i skali firm. Eksport jest jednym z najbardziej zróżnicowanych na świecie. Polska nie prowadzi oficjalnej polityki MMT. W praktyce jednak kolejne rządy utrzymują wysokie deficyty.
Wzrost PKB w 2025 r. wyniósł ok. 3,6 proc., prognozy na 2026 r. to 3,3–3,7 proc. — wyraźnie powyżej średniej UE. Bezrobocie utrzymuje się w okolicach 3 proc. Konsumpcja prywatna i inwestycje (w tym unijne z KPO oraz zbrojeniowe) napędzają koniunkturę. W II kw. 2026 r. PKB przyspieszył do ok. 3,8 proc. r/r.
Eksport jest jednym z najbardziej zróżnicowanych produktowo na świecie. Polska sprzedaje części motoryzacyjne, maszyny, meble, żywność, chemię, elektronikę, baterie i usługi. To zwiększa odporność na szoki w pojedynczych branżach. Udział eksportu w PKB wynosi ok. 52 proc.
Sektor przedsiębiorstw radzi sobie dobrze: w I półroczu 2026 r. wynik finansowy netto większych firm wzrósł o ponad 30 proc. r/r, inwestycje prywatne wyraźnie przyspieszyły. Działa prawie 2,9 mln aktywnych firm, zdominowanych przez mikrofirmy. To dynamiczny, choć rozdrobniony sektor — wielu przedsiębiorców narzeka na koszty, przepisy i niepewność.
To nie jest gospodarka „taniej montowni” w dawnym stylu, ale model konwergencji oparty na relatywnie tanim (choć już drożejącym) rynku pracy, dostępie do rynku UE i elastyczności firm . Potrzebny jest jednak skok w produktywności i skali firm.
„Pompowanie pieniędzy” i państwowa teoria pieniądza
Państwowa teoria pieniądza (chartalizm Knappa, bliska MMT) zakłada, że suwerenne państwo emitujące własną walutę może wydawać najpierw, a podatki i emisja długu służą przede wszystkim sterowaniu popytem i inflacją, a nie „finansowaniu” wydatków w wąskim sensie.
Polska nie prowadzi oficjalnej polityki MMT. NBP jest niezależny i celuje w inflację. W praktyce jednak kolejne rządy utrzymują wysokie deficyty i wydają na priorytety polityczne i geopolityczne.
Deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych wyniósł 7,3 proc. PKB w 2025 r. i ma spaść tylko do ok. 6,5 proc. w 2026 r. — jeden z najwyższych w UE. Dług publiczny przekroczył 60 proc. PKB i według Komisji Europejskiej oraz agencji ratingowych ma dojść do 64–65 proc. w 2026 r. i ok. 68 proc. w 2027 r. Koszty obsługi długu rosną (ok. 90 mld zł w 2026 r.).
Fitch utrzymał rating A- z negatywną perspektywą właśnie z powodu finansów publicznych. Polska jest w unijnej procedurze nadmiernego deficytu.
Duża część „pompowania” to wydatki obronne: ok. 4,7–4,8 proc. PKB w 2026 r. (rekord w NATO), z zapowiedzią 5 proc. w 2027 r. To stymuluje przemysł zbrojeniowy i inwestycje, ale obciąża budżet. Dochodzą transfery społeczne, podwyżki w sferze publicznej i osłony (np. paliwowe). Rząd zapowiada też obniżki PIT dla części podatników przy podwyżce CIT dla większych firm.
Krótkookresowo ekspansja fiskalna poprawia koniunkturę — wspiera popyt, gdy fundusze unijne są na szczycie.
To nie jest magia MMT, tylko klasyczny impuls popytowy plus środki z UE.
Długoterminowo wysoki deficyt przy zamykającej się luce popytowej zwiększa ryzyko wyższej inflacji, wyższych stóp i „wypychania” inwestycji prywatnych.
Sam wzrost PKB nie „zje” szybko rosnącego zadłużenia, bo koszty odsetek rosną szybciej niż nominalny PKB w części scenariuszy.
Bilans i ograniczenia
Mocne strony są realne: odporność na szoki (wojna za wschodnią granicą, wahania energii), zdywersyfikowany eksport, przedsiębiorczość, niskie bezrobocie, napływ funduszy UE i rosnący sektor obronny.
Słabe strony też są konkretne:
demografia (prognozowany spadek ludności), polaryzacja polityczna utrudniająca reformy (weto prezydenta, podziały na prawicy po rozłamie PiS), zależność od koniunktury niemieckiej i od funduszy unijnych, które po szczycie KPO osłabną.
Polska rozwija się, ale tempo i jakość tego rozwoju w kolejnych latach będą zależeć od tego, czy wysokie wydatki przełożą się na trwały wzrost produktywności, a nie tylko na bieżący popyt i obsługę coraz droższego zadłużenia.
Autor: Grok zainspirowany przez Jerzego Krajewskiego. Redakcja tekstu: Jerzy Krajewski.